Aydınlatma metni, çerez yönetimi, mesafeli satış sözleşmesi, ETBİS ve VERBİS: e-ticaret sitesinde bulunması gereken hukuki metinler ve en sık yapılan beş hata.
Bir e-ticaret sitesi ürün satmanın yanında kişisel veri toplayan, çerezlerle davranış izleyen ve tüketiciyle sözleşme kuran bir yapıdır. Bu yüzden aynı anda birkaç düzenlemeye tabidir: kişisel verilerin korunması (6698 sayılı KVKK), elektronik ticaret (6563 sayılı Kanun) ve tüketici hukuku (6502 sayılı Kanun ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği). Bu yazı, sitenizde bulunması gereken metinleri ve en sık yapılan eksikleri bir kontrol listesi olarak toplar.
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Yükümlülükler işletme türünüze, çalışan sayınıza ve işlediğiniz veriye göre değişir; metinlerinizi mutlaka bir hukuk danışmanıyla netleştirin.
Üç Düzenleme, Üç Soru
- KVKK: Hangi kişisel veriyi, hangi amaçla, hangi hukuki sebeple işliyorsunuz ve bunu kişilere nasıl bildiriyorsunuz?
- 6563 sayılı Kanun: Ticari elektronik ileti gönderiyor musunuz ve e-ticaret kayıt yükümlülükleriniz neler? (E-posta/SMS tarafı için İYS yazımıza bakın.)
- Tüketici mevzuatı: Satış öncesi hangi bilgileri veriyor ve cayma hakkını nasıl düzenliyorsunuz?
Sitede Bulunması Gereken Metinler
1. KVKK Aydınlatma Metni
Veri sorumlusunun kimliği, verilerin hangi amaçla işlendiği, kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği, toplama yöntemi ve hukuki sebebi ile kişilerin kanundan doğan haklarını içermelidir. Üyelik, sipariş, iletişim formu ve bülten gibi farklı veri toplama noktaları için bağlama uygun bilgilendirme gerekir. Hazır bir şablonu kopyalamak, gerçekte işlediğiniz veriyle uyuşmadığı için en sık görülen hatadır.
2. Aydınlatma ile açık rıza aynı şey değildir
Aydınlatma, bilgi verme yükümlülüğüdür; açık rıza ise belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayalı ve özgür iradeyle verilen onaydır. Her veri işleme için rıza gerekmez; sipariş teslimi gibi sözleşmenin ifası için zorunlu işlemler başka hukuki sebeplere dayanabilir. Rıza gereken durumlarda onayı üyelik sözleşmesi içine gömmeyin.
3. Çerez politikası ve çerez yönetimi
Hangi çerezlerin hangi amaçla kullanıldığını ve kullanıcının tercihini nasıl değiştirebileceğini açıkça anlatan bir politika ve çalışan bir tercih ekranı gerekir. Kurumun Çerez Uygulamaları Hakkında Rehberi (2022) doğrultusunda, zorunlu olmayan çerezler (analitik, reklam, kişiselleştirme) için kullanıcının tercihi alınmalı, önceden işaretlenmiş kutular kullanılmamalıdır. Pratik kontrol: Siteyi onay vermeden açın ve tarayıcı geliştirici araçlarında analitik ve reklam etiketlerinin onay öncesi çalışıp çalışmadığına bakın. Etiket yönetimi için GA4 ölçümleme yazımıza bakabilirsiniz.
4. Mesafeli satış sözleşmesi ve ön bilgilendirme formu
Satıcı kimliği, ürünün temel nitelikleri, toplam fiyat ve vergiler, teslimat ve ödeme bilgileri, cayma hakkı ve kullanım şekli gibi bilgiler sipariş onayından önce tüketiciye verilmelidir. Cayma hakkı konusunda usulüne uygun bilgilendirme yapılmazsa tüketici 14 günlük süreyle bağlı kalmaz. Cayma ve iade tarafını iade yönetimi yazımızda ele aldık.
5. Gizlilik, teslimat ve iade sayfaları
Yasal zorunluluk olmasa da müşterinin güvenini artıran ve ön bilgilendirmeyi tamamlayan sayfalardır. Birbiriyle çelişen bilgi içermemelidir; örneğin sözleşmede yazan iade süresi ile iade sayfasındaki süre aynı olmalıdır.
Kayıt Yükümlülükleri
- ETBİS: Kendi internet sitesi veya mobil uygulaması üzerinden elektronik ticaret yapan işletmeler için Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi kaydı gündeme gelebilir. Kayıt sonrası alınan QR kodun sitenin alt bölümünde yayımlanması gerekir. Yükümlülüğünüzün kapsamını Ticaret Bakanlığı kaynaklarından teyit edin.
- VERBİS: Veri Sorumluları Sicili'ne kayıt zorunluluğu, çalışan sayısı ve yıllık mali bilanço gibi Kurul kararlarıyla belirlenen kriterlere ve muafiyet şartlarına bağlıdır; bu eşikler güncellenebilir. Kayıt zorunluluğunuz olmasa bile KVKK'nın diğer yükümlülükleri geçerlidir. Güncel kriterleri KVKK Kurumu'nun internet sitesinden kontrol edin.
Veri Güvenliği ve Operasyonel Yükümlülükler
- Teknik tedbirler: Tüm sitede HTTPS, yetkilendirme ve rol bazlı erişim, güçlü parola politikası, yedekleme ve erişim logları.
- Veri envanteri: Hangi veri nerede, kimde ve ne kadar süre tutuluyor? Aydınlatma metni bu envantere dayanır.
- Saklama ve imha: Verinin işlenme amacı bitince silinmesi veya anonimleştirilmesi için bir politika ve takvim.
- Veri ihlali bildirimi: İhlal öğrenildikten sonra 72 saat içinde Kurul'a bildirim gerekir; ilgili kişilere de makul sürede bilgi verilir. Önceden hazır bir ihlal müdahale planı bu süreyi yönetilebilir kılar.
- Tedarikçi ve ajans sözleşmeleri: Verinize erişen ajans, ERP, kargo, e-posta aracı gibi hizmet sağlayıcılarla veri işleme şartlarını yazılı hale getirin. Platform geçişlerinde veri güvenliği için veri migrasyonu yazımıza bakın.
Yurt Dışına Veri Aktarımı
E-ticaret sitelerinin kullandığı birçok araç (altyapı, analitik, e-posta, reklam) verileri yurt dışındaki sunucularda işleyebilir. Bu durumda KVKK'nın yurt dışına aktarım rejimi ve Kurum'un bu konudaki rehberi devreye girer. Hangi araçların veriyi yurt dışına aktardığını envanterinizde işaretleyin ve aydınlatma metninde belirtin.
En Sık Yapılan Beş Hata
- İnternetten hazır KVKK metni kopyalamak ve sitenin gerçek veri akışıyla karşılaştırmamak.
- Çerez banner'ı eklemek ama analitik/reklam etiketlerinin onaydan önce çalışmasına izin vermek.
- Kampanya e-postası onayını üyelik sözleşmesiyle birleştirmek.
- Sözleşme, iade sayfası ve fiili uygulamada farklı iade koşulları yazmak.
- Metinleri bir kez yayımlayıp ürün veya araç değiştiğinde güncellememek.
Hızlı Kontrol Listesi
- Veri envanteri ve aydınlatma metni güncel mi?
- Çerez banner'ı onay öncesi gereksiz çerezleri gerçekten durduruyor mu?
- Mesafeli satış sözleşmesi ve ön bilgilendirme formu sipariş öncesinde gösteriliyor mu?
- ETBİS ve VERBİS yükümlülükleriniz değerlendirildi mi?
- Veri ihlali müdahale planı ve saklama/imha politikası var mı?
- Veri işleyen tedarikçilerle yazılı sözleşme var mı?
Sonuç
Hukuki metinler sitenin altına eklenen bir formalite değil, veri akışınızın ve satış sürecinizin yazılı yansımasıdır. Önce neyi topladığınızı ve nereye gönderdiğinizi çıkarın, metinleri buna göre hazırlayın ve araç ya da süreç değiştiğinde güncelleyin.
Kaynaklar: 6698 sayılı KVKK, 6563 sayılı Kanun, 6502 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik ve rehberleri özetleyen hukuk yayınları (2026). Eşikler ve yükümlülükler güncellenebilir; Kişisel Verileri Koruma Kurumu ve Ticaret Bakanlığı kaynaklarından teyit edin.